Trở về nhà sau thời gian nằm viện thường là một giai đoạn chuyển tiếp quan trọng đối với người cao tuổi. Dù đã đủ điều kiện xuất viện, khả năng vận động, ăn uống, giấc ngủ và mức độ tự lập có thể chưa trở lại như trước.
Chăm sóc người cao tuổi sau xuất viện vì vậy không chỉ là giúp người thân nghỉ ngơi. Gia đình cần hiểu rõ hướng dẫn sau xuất viện, tổ chức sinh hoạt phù hợp, hỗ trợ vận động và theo dõi những thay đổi đáng chú ý.
Việc chuẩn bị trước cũng giúp gia đình xác định những công việc có thể tự đảm nhận và những thời điểm cần thêm người hỗ trợ.
Bắt đầu từ hướng dẫn xuất viện của cơ sở y tế
Trước khi người cao tuổi về nhà, gia đình nên hiểu rõ những hướng dẫn mà bác sĩ hoặc cơ sở y tế cung cấp.
Các thông tin cần lưu lại có thể gồm:
- Thuốc đang sử dụng
- Thời gian và cách dùng theo chỉ định
- Chế độ ăn được khuyến nghị
- Mức độ vận động phù hợp
- Cách chăm sóc đặc biệt nếu có
- Lịch tái khám
- Những dấu hiệu cần liên hệ nhân viên y tế
Nên giữ giấy xuất viện, đơn thuốc và các hướng dẫn ở một vị trí dễ tìm để những thành viên tham gia chăm sóc đều có thể tham khảo.
Người chăm sóc tại nhà có thể hỗ trợ thực hiện lịch sinh hoạt đã được gia đình và nhân viên y tế hướng dẫn, nhưng không thay thế bác sĩ trong việc chẩn đoán hoặc điều chỉnh điều trị.
Đánh giá lại khả năng tự sinh hoạt sau khi về nhà
Sau một đợt nằm viện, người cao tuổi có thể yếu hơn trước dù tình trạng bệnh đã ổn định đủ để xuất viện.
Gia đình nên quan sát xem người thân hiện có thể tự thực hiện những việc nào.
- Tự đứng lên và ngồi xuống
- Đi lại trong nhà
- Vào nhà vệ sinh
- Tắm và vệ sinh cá nhân
- Thay quần áo
- Tự ăn uống
- Lên xuống giường
- Nhớ và thực hiện lịch dùng thuốc
Không nên mặc định rằng khả năng sinh hoạt trước khi nhập viện sẽ trở lại ngay khi về nhà.
Nếu người thân cần hỗ trợ nhiều hơn dự kiến, gia đình có thể tham khảo dịch vụ chăm sóc người cao tuổi tại nhà để cân nhắc hình thức hỗ trợ phù hợp.
Sau xuất viện, khả năng vận động của người cao tuổi có thể chưa trở lại như trước.
Sắp xếp lại không gian sinh hoạt để thuận tiện hơn
Một số thay đổi nhỏ trong nhà có thể giúp việc sinh hoạt sau xuất viện dễ dàng hơn.
Gia đình nên quan sát tuyến đường người cao tuổi thường xuyên sử dụng, đặc biệt từ giường ngủ đến nhà vệ sinh.
Có thể chú ý:
- Giữ lối đi thông thoáng
- Thu dọn dây điện hoặc vật dễ vướng chân
- Đảm bảo khu vực thường xuyên sử dụng có đủ ánh sáng
- Đặt đồ dùng cần thiết ở vị trí dễ lấy
- Hạn chế để người cao tuổi phải với cao hoặc cúi quá thấp
- Giữ sàn nhà khô ráo
Nếu khả năng vận động giảm rõ rệt, gia đình nên trao đổi với nhân viên y tế về phương án hỗ trợ phù hợp thay vì tự áp dụng các thiết bị hoặc bài tập không được hướng dẫn.
Hỗ trợ vận động nhưng không làm thay mọi việc
Sau thời gian nằm viện, người cao tuổi có thể cảm thấy mệt và ngại vận động. Tuy nhiên, việc nằm hoặc ngồi liên tục trong thời gian dài cũng có thể khiến sinh hoạt trở nên khó khăn hơn.
Mức độ vận động cần tuân theo tình trạng thực tế và hướng dẫn y tế.
Người chăm sóc có thể hỗ trợ những hoạt động đã được phép như:
- Đứng lên và ngồi xuống
- Đi lại trong phạm vi phù hợp
- Thay đổi tư thế
- Xoay trở khi cần
- Chuẩn bị không gian để vận động thuận tiện
Mục tiêu không phải làm thay tất cả. Khi người cao tuổi vẫn có khả năng tự thực hiện một phần công việc, nên hỗ trợ vừa đủ để duy trì tính chủ động trong phạm vi an toàn.
Theo dõi ăn uống và khả năng dùng bữa
Sau xuất viện, cảm giác ngon miệng và lượng ăn của người cao tuổi có thể thay đổi.
Gia đình nên theo dõi:
- Người thân có ăn được như trước không
- Lượng thức ăn có giảm rõ rệt không
- Có khó nhai hoặc khó nuốt không
- Có uống đủ nước theo hướng dẫn không
- Có thực hiện đúng chế độ ăn được khuyến nghị không
Không nên tự áp dụng một chế độ ăn kiêng chỉ dựa trên kinh nghiệm truyền miệng, đặc biệt khi người cao tuổi có bệnh nền.
Nếu bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng đã đưa ra hướng dẫn, gia đình nên dựa trên hướng dẫn đó để chuẩn bị bữa ăn.
Quản lý lịch dùng thuốc rõ ràng
Sau xuất viện, người cao tuổi có thể phải sử dụng nhiều loại thuốc vào những thời điểm khác nhau.
Gia đình nên có một cách theo dõi đơn giản, chẳng hạn ghi lại tên thuốc và thời điểm sử dụng theo đúng đơn đã được kê.
Người chăm sóc có thể hỗ trợ nhắc dùng thuốc đúng giờ theo hướng dẫn của gia đình và nhân viên y tế, nhưng không tự ý:
- Tăng hoặc giảm liều
- Ngừng thuốc
- Thay thuốc
- Cho sử dụng thêm thuốc khác
- Thay đổi thời gian dùng thuốc khi chưa có hướng dẫn
Nếu người cao tuổi quên liều, dùng nhầm hoặc xuất hiện phản ứng bất thường, gia đình nên liên hệ nhân viên y tế để được hướng dẫn.
Chú ý giấc ngủ và tinh thần
Trở về nhà không đồng nghĩa sinh hoạt sẽ lập tức bình thường.
Một số người cao tuổi có thể ngủ nhiều hơn, khó ngủ vào ban đêm, cảm thấy mệt hoặc ít muốn giao tiếp sau thời gian điều trị.
Gia đình nên quan sát sự thay đổi so với tình trạng thông thường của người thân.
Người chăm sóc có thể hỗ trợ duy trì một nhịp sinh hoạt tương đối ổn định bằng cách:
- Giữ giờ ăn và nghỉ phù hợp
- Trò chuyện
- Hỗ trợ hoạt động nhẹ theo khả năng
- Tạo môi trường nghỉ ngơi yên tĩnh
- Ghi nhận những thay đổi đáng chú ý
Theo dõi ăn, ngủ và tinh thần giúp gia đình nhận biết những thay đổi trong giai đoạn sau xuất viện.
Theo dõi các thay đổi trong sinh hoạt mỗi ngày
Gia đình không cần biến việc chăm sóc tại nhà thành một bảng theo dõi quá phức tạp.
Một báo cáo ngắn có thể tập trung vào:
- Ăn uống
- Giấc ngủ
- Đi vệ sinh
- Khả năng vận động
- Tinh thần
- Việc dùng thuốc theo lịch
- Những biểu hiện khác thường
Việc ghi nhận đều đặn đặc biệt hữu ích khi nhiều người thay phiên chăm sóc.
Nó cũng giúp gia đình dễ nhận ra khi tình trạng của người cao tuổi thay đổi so với những ngày trước.
Khi nào cần liên hệ nhân viên y tế?
Mỗi trường hợp xuất viện có tình trạng và hướng dẫn khác nhau, vì vậy gia đình cần ưu tiên những dấu hiệu cảnh báo được cơ sở y tế dặn dò.
Ngoài ra, nếu người cao tuổi xuất hiện thay đổi rõ rệt hoặc khiến gia đình lo lắng như khó thở, đau tăng, lơ mơ, yếu đột ngột, té ngã hoặc tình trạng khác thường, nên liên hệ nhân viên y tế hoặc cơ sở y tế phù hợp.
Người chăm sóc tại nhà không nên tự chẩn đoán nguyên nhân hoặc trì hoãn việc báo cho gia đình khi xuất hiện dấu hiệu bất thường.
Gia đình nên phân chia việc chăm sóc như thế nào?
Giai đoạn đầu sau xuất viện có thể đòi hỏi nhiều thời gian hơn bình thường.
Nếu có nhiều thành viên, gia đình nên thống nhất:
- Ai phụ trách trao đổi với bác sĩ
- Ai quản lý thuốc
- Ai chuẩn bị bữa ăn
- Ai ở cùng người cao tuổi vào ban ngày
- Ai hỗ trợ ban đêm nếu cần
- Ai đưa người thân đi tái khám
Việc phân chia rõ giúp tránh tình trạng một người phải đảm nhận toàn bộ công việc.
Nếu con cháu phải đi làm và không thể có mặt trong một số khung giờ, việc bố trí thêm người chăm sóc có thể giúp duy trì lịch sinh hoạt ổn định.
Bài khi nào gia đình nên cân nhắc thuê người chăm sóc người cao tuổi tại nhà? cũng giúp gia đình đánh giá rõ hơn thời điểm cần bổ sung người hỗ trợ.
Có cần người chăm sóc 24/24 sau xuất viện không?
Không phải trường hợp nào cũng cần.
Mức độ hỗ trợ phụ thuộc vào:
- Khả năng tự sinh hoạt
- Khả năng vận động
- Tình trạng nhận thức
- Hướng dẫn sau xuất viện
- Thời gian gia đình có thể trực tiếp chăm sóc
- Nhu cầu hỗ trợ ban đêm
Một số người chỉ cần người hỗ trợ vài giờ trong ngày. Một số trường hợp cần ca dài hơn trong giai đoạn đầu.
Thay vì quyết định số giờ trước, gia đình nên liệt kê những việc người thân hiện chưa thể tự thực hiện và những khoảng thời gian không có thành viên gia đình ở bên.
Thời lượng chăm sóc nên dựa trên khả năng sinh hoạt và nhu cầu thực tế sau khi người cao tuổi trở về nhà.
Nataby Care hỗ trợ gia đình trong giai đoạn sau xuất viện
Với những gia đình không thể tự bố trí người chăm sóc trong toàn bộ thời gian, Nataby Care cung cấp dịch vụ chăm sóc người cao tuổi tại nhà theo nhu cầu thực tế.
Người chăm sóc có thể hỗ trợ vệ sinh cá nhân, vận động nhẹ và xoay trở, bữa ăn, nhắc dùng thuốc đúng giờ theo hướng dẫn, theo dõi sinh hoạt và trò chuyện cùng người cao tuổi.
Đối với trường hợp sau phẫu thuật, hạn chế vận động nặng, sa sút trí tuệ hoặc cần chăm sóc giảm nhẹ, Nataby Care cần tiếp nhận thông tin và đánh giá trước để xem xét phương án chăm sóc phù hợp.
Dịch vụ chăm sóc không thay thế hoạt động khám, điều trị hoặc theo dõi chuyên môn của cơ sở y tế.
Chuẩn bị tốt giúp giai đoạn sau xuất viện thuận tiện hơn
Chăm sóc người cao tuổi sau xuất viện cần sự phối hợp giữa hướng dẫn y tế, sinh hoạt tại nhà và khả năng hỗ trợ thực tế của gia đình.
Thay vì cố gắng đưa mọi sinh hoạt trở lại như trước ngay lập tức, gia đình nên quan sát khả năng hiện tại của người thân, hỗ trợ đúng mức và ghi nhận những thay đổi qua từng ngày.
Khi khối lượng chăm sóc vượt quá thời gian mà gia đình có thể đảm nhận, việc bổ sung người hỗ trợ phù hợp có thể giúp lịch sinh hoạt được duy trì ổn định hơn.
Đặt lịch chăm sóc mẹ & bé, người cao tuổi nhanh chóng – thuận tiện – đơn giản cùng Nataby Care hôm nay!
Đội ngũ Nataby Care luôn sẵn sàng lắng nghe, tư vấn và đồng hành cùng gia đình trong quá trình chăm sóc bé và người cao tuổi.
Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào, hãy truy cập website natabycare.com, fanpage Nataby Care, liên hệ hotline 0335 917 492 hoặc Zalo OA Nataby Care để đặt lịch và được tư vấn gói dịch vụ phù hợp.
